Złotnictwo

Złotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się wytwarzaniem wyrobów ze złota, platyny, srebra, stopów, metali szlachetnych, kamieni szlachetnych oraz innych drogocennych materiałów. Termin jubilerstwo, dotyczący głównie czasów nowszych, obejmuje przede wszystkim wyrób klejnotów i ozdób ze złota, srebra i kamieni szlachetnych. W starożytności złotnictwo obejmowało głównie wytwarzanie luksusowych przedmiotów codziennego użytku (świeczniki, srebrne zastawy, szkatułki, wazony, figurki), różnego typu ozdób (diademy, naszyjniki, brosze, klamry, naramienniki, pierścienie), oraz przedmiotów służących kultowi religijnemu (złote lub srebrne relikwiarze, monstrancje, kielichy, puszki, pateny). Od XIII wieku w Europie Zachodniej, a od XIV wieku w Polsce działalność warsztatów złotniczych została ujęta w struktury cechowe, które w późniejszym czasie wprowadziły obowiązek oznaczania wyrobów znakiem złotniczym (puncą).
Techniki stosowane do zdobienia i wykańczania wyrobów metalowych:

• złocenie (galwanizacja) – pokrywanie metalu, zazwyczaj srebra, miedzi lub brązu cienką warstewką złota;
  
• puncowanie – opracowanie powierzchni przedmiotów puncami w celu uzyskania wyrazistości dekoracji;
  
• repusowanie (trybowanie) – wykuwanie na zimno puncami lub młotkami odpowiedniej formy na przedmiocie;
  
• grawerowanie – wykonywanie na powierzchni przedmiotów zarysów liter, cyfr, stempli, oraz innych form;
  
• cyzelowanie – ostateczne wykończenie powierzchni przedmiotu poprzez usunięcie naddatków metalu, wygładzenie niezdobionych miejsc oraz dopracowanie ostatecznego kształtu przedmiotu przez użycie różnego typu dłut i pilników;
  
• filigran – wykonanie fragmentu lub całego przedmiotu z cienkich złotych lub srebrnych drucików;
  
• granulacja – wykonywanie ornamentów z bardzo drobnych złotych lub srebrnych kuleczek (tzw. granulek), nalutowywanych na powierzchnię przedmiotów, częste uzupełnienie filigranu;
  

W Polsce istnieje obligatoryjne prawo probiercze, zgodnie z którym wyroby jubilerskie muszą być ocechowane w państwowym urzędzie probierczym.

• Platyna – w stanie czystym metal szarobiały, miękki, ciągliwy i kowalny, topi się w temperaturze 1775 stopni Celsjusza. Jej ciężar właściwy wynosi 21,5. Do wyrobu biżuterii używa się stopów próby 0,950 . Doskonale nadaje się do oprawy diamentów.
  
• Złoto – metal koloru żółtego, ciągliwy i miękki, o silnym połysku, używany najczęściej do wyrobu biżuterii w stopach ze srebrem i miedzią. Złoto jest dużo łatwiejsze w obróbce, ma też niższą temperaturę topnienia. Dla wyrobów złotych przyjęto próby: 0,960 0,750 0,585 0,500 0,375 i 0,333.
  
• Stosunkowo tanim metalem jest srebro i jako takie chętnie używane do oprawy bursztynu.
  

W Polsce istnieje ponad cztery tysiące podmiotów gospodarczych zajmujących się wytwarzaniem i obrotem wyrobami z metali i kamieni szlachetnych. Największa ich ilość znajduje się na terenie Trójmiasta. Tam też organizowane są co roku Międzynarodowe Targi Bursztynu Ambermart oraz Międzynarodowe Targi Bursztynu, Biżuterii i Kamieni Jubilerskich Amberif.

Czerwone złoto

Czerwone złoto - stop złota ze srebrem i dodatkiem miedzi.
Barwa wyrobu zależy od proporcji srebra i miedzi w stopie: im więcej srebra i mniej miedzi tym bardziej delikatny odcień (tak zwane różowe złoto). Stosując znacznie więcej miedzi, a mniej srebra uzyskuje się złoto o bardzo intensywnym kolorze czerwonym. Z tych samych trzech składników, w zależności od stosunku srebra do miedzi, można uzyskać delikatne żółte złoto lub bardzo intensywnie żółte.

Niebieskie złoto

Niebieskie złoto – stop złota z żelazem i niklem. Stworzone zostało z końcem lat 80. XX wieku (patent) przez genewskiego jubilera Ludwika Mullera.
Stosowane w jubilerstwie ze względu na swój niespotykany niebieski kolor, jest najrzadszym stosowanym stopem złota. W stopie tym złoto stanowi 74,5-94,5%, żelazo 5-25% i (w minimalnej ilości, 0,5-0,6%) nikiel. Kolor niebieski, a później poszczególne barwy stopu, uzyskuje w procesie utlenienia domieszkowanego złota przez podgrzewanie stopu w temperaturze 450-600 °C przez okres 10-12 minut. Podobny proces zmiany koloru na niebieski można zaobserwować podczas podgrzewania zwykłych przedmiotów ze stali, np. stalowych śrub (w tym wypadku jest on jednak tylko chwilowy).
Przeważnie do uzyskania najbardziej pożądanego koloru stosuje się niebieskie złoto 21-karatowe.

Białe złoto

Białe złoto – stop złota z niklem, cynkiem (25%), czasem srebrem i palladem imitujące barwą platynę.
Termin "białe złoto" nie jest tylko nazwą handlową. W rzeczywistości również ma biały kolor. Większość obrączek z białego złota w sklepie ma wygląd srebra. Spowodowane jest to tym, iż są poddawane rodowaniu, tzn. pokrywa się je warstwą rodu. Z czasem rod się ściera i obrączka ma wtedy również kolor srebrny, ale nie ma już takiego blasku jak z warstwą rodu. Istnieje jednak białe złoto nierodowane i jednocześnie posiadające właściwy kolor i połysk – jest to stop złota z niklem (po 50%). Właściwości fizyczne białego złota różnią się, ponieważ zawiera ono inne domieszki i może wykazywać np. większą twardość. Właściwości chemiczne są praktycznie takie same jak złota innych kolorów.

Topaz

Topaz – minerał z gromady krzemianów. Minerał rozpowszechniony w wielu rejonach świata.
Nazwa pochodzi od (gr.) Τοπάζιος (topázios) = poszukiwać; także z sanskr. Topas = ogień i nawiązuje do pomarańczowo-złotej barwy i blasku szlachetnych odmian tego minerału.

Właściwości

Tworzy kryształy słupkowe, niemal izometryczne, także beczułkowate (znanych jest ok. 150 różnych jego postaci). Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych słupkowych i pręcikowych. Jest kruchy i przezroczysty, charakteryzuje się ogromnym bogactwem barw. To bardzo twardy, ciężki i rzadko spotykany minerał.
W zależności od zabarwienia, wykształcenia i pochodzenia bywa określany różnymi nazwami regionalnymi, zwyczajowymi, handlowymi i gemmologicznymi: t. sherry, hiacynt, t. imperial, t. szlachetny, t. syberyjski, t. safiras, t. royal, t. Peredell, t. taurydzki, szafir brazylijski, szafir wodny, rubin brazylijski, diament niewolników, pyknit.
Często zawiera domieszki żelaza, chromu, wanadu, tytanu. Okazy niebieskie i żółtopomarańczowe wykazują niekiedy efekt kociego oka.

Aukcja kolekcji biżuterii Magnificent Jewels and Jadeite

Aukcja przyniosła ona organizatorom niezwykle satysfakcjonujący wynik w postaci sporego zastrzyku gotówki, bo aż 64 mln dolarów.Ponad 79% drogocennych przedmiotów, które trafiło pod młotek znalazło nowych nabywców.

Dom aukcyjny Sotheby’s poinformował, że aukcja biżuterii Magnificent Jewels and Jadeite Spring Sale przyniosła do tej pory najlepszy wynik pod względem sprzedaży biżuterii uzyskany przez dom aukcyjny w Azji. Organizatorzy dostrzegli podczas aukcji szczególne zainteresowanie inwestorów z Azji, którzy wypatrywali głównie najwyższej jakości okrągłe białe oraz różowe diamenty, jak i biżuterię mającą w swoim składzie rubin birmański, szmaragd kolumbijski oraz nefryt.

Najwyższą cenę podczas pełnej emocji aukcji osiągnął 8-karatowy, diamentowy pierścionek o żywym, niebieskim odcieniu, który sprzedano za 1,588,079 za karat, co w sumie dało 12,7 mln dolarów.

Pozostałymi przedmiotami, które wzbudziły szczególne zainteresowanie wśród kolekcjonerów-inwestorów były, m.in. 11-karatowy diament o szlifie brylantowym sprzedany za 3,96 mln dolarów, 3,28-karatowy, nieskazitelny diament w kształcie gruszki o żywo-różowej barwie oraz pierścionek diamentowy wyceniony na 3,2 mln dolarów. Kolia, w której skład wchodziły diamenty, rubin birmański oraz 23 naturalnie uformowane rubiny trafiła w ręce nowego użytkownika gotowego zapłacić za nią 3,1 mln dolarów. Należy zaznaczyć, że pozostałe pozycje biżuteryjne zostały przyjęte równie gorąco, a ich ceny nie odbiegały daleko od tych wymienionych powyżej.

Trubka Udacznaja

Trubka Udacznaja (komin kimberlitowy „Szczęśliwa”, ( „Трубка Удачная”) – wielkie złoże i kopalnia diamentów w Jakucji położone 20 kilometrów za kregiem polarnymw okolicach miejscowości Udaczyj. Zostało odkryte 15.06.1955 r. roku.

Jest to jedno z największych złóż diamentów na świecie. Składa się z dwóch warstw diamentonośnych – wschodniej i zachodniej. Kopalnia Trubka Udacznaja, otwarta w 1982 jest jedną z największych odkrywek na świecie – wyrobisko długie na 1600 m, szerokie na 1200 m i głębokie na ponad 600 m. Ze względu na prądy powietrzne, które wywołuje, zabronione jest latanie nad nią heliktoperami (miało już miejsce kilka wypadków). Większą część złoża już wydobyto, rozważa się eksploatację pozostałej jego części metodami podziemnymi.